บทที่ 4 หัวใจคือที่หนึ่ง

มนุษย์นั้นมีองค์ประกอบใหญ่ๆ สามประการ คือ ร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา องค์ประกอบทั้งสามประการนี้ล้วนมีความสําคัญต่อมนุษย์ด้วยกันทั้งสิ้น จําเป็นที่จะต้องได้รับการดูแลเอาใจใส่ไม่ให้ส่วนใดส่วนหนึ่งเสียหาย เพราะทั้งสามองค์ประกอบนี้ต้องมีการพึ่งพาอาศัยกัน เพื่อให้มนุษย์สามารถใช้ชีวิตได้อย่างถูกต้องสมบูรณ์ แต่ทั้งนี้องค์ประกอบที่สําคัญที่สุดในตัวมนุษย์ก็คือจิตใจนั่นเอง

ดังเช่นที่ท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮฺอะลัยฮิ วะสัลลัม ได้อธิบายไว้มีใจความว่า“พึงรู้เถิดว่า ในร่างกายนั้นมีก้อนเนื้ออยู่ก้อนหนึ่ง ซึ่งถ้ามันดีแล้ว อวัยวะส่วนอื่นในร่างกายก็จะดีตามไปด้วยทั้งหมด แต่หากมันเลวแล้ว อวัยวะอื่นทั้งหมดในร่างกายก็จะเลวตามไปด้วย พึงรู้เถิดว่ามันคือหัวใจ” (รายงานโดย อัล- บุคอรีย์ และมุสลิม)

จากหะดีษข้างต้นแสดงให้เห็นว่า หัวใจหรือจิตใจ คือส่วนสําคัญที่มีหน้าที่ควบคุมพฤติกรรมและการกระทําทั้งหมดของมนุษย์ เสมือนกับว่ามันเป็นเครื่องยนต์หลักที่คอยขับเคลื่อนให้มนุษย์กระทําการอย่างหนึ่งอย่างใด ซึ่งแน่นอนว่า ถ้าหากมนุษย์มีหัวใจที่ดี มีจิตสํานึกที่ดีงาม เขาก็จะประพฤติ แต่ที่ดี ในทางกลับกันถ้าหากหัวใจของเขามีแต่สิ่งที่ไม่ดี การกระทําที่แสดงออกมาก็จะมีแต่สิ่งที่เลวร้ายเท่านั้น

การทําให้หัวใจมีแต่ สิ่งดีนั้นทําได้ด้วยการเสริมความศรัทธาหรืออีมานเข้าไป เพราะหัวใจคือสถานที่สถิตอยู่ของอีมาน อีมานจะเป็นตัวคอยควบคุมหัวใจอีกทีหนึ่งเพื่อคอยสั่งให้มนุษย์ประพฤติแต่สิ่งที่ดี และคอยเป็นภูมิคุ้มกันไม่ให้มนุษย์ทําชั่ว โดยที่คนที่ประพฤติความผิดบาปนั้นก็คือคนที่ไม่มีอีมานอยู่ในหัวใจ หรือมีอีมานอยู่น้อยจนไม่สามารถต้านทานความรู้สึกของอารมณ์ใฝ่ต่ำในขณะที่เขาทําบาปอยู่นั้น ดังเช่นที่

ท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮฺอะลัยฮิ วะสัลลัม ได้กล่าวไว้มีความว่า “ไม่มีผู้ผิดประเวณีที่กระทําการนั้นในขณะที่มีอีมานอยู่ ผู้ใดจะไม่ขโมยทั้งๆที่เขามีอีมานอยู่ และใครก็ตามจะไม่ดื่มสุราในขณะที่เขาเป็นผู้ที่มีอีมานอยู่ หลังจากนั้นการอภัยโทษจะถูกนํามาเสนอแก่เขา” (รายงานโดย อัล-บุคอรีย์ และมุสลิม)

มุสลิมทุกคนจึงต้องรักษาอีมานให้อยู่ในใจเสมอ ด้วยการหมั่นทําความดี เช่นศาสนกิจต่างๆ การอ่านอัลกุรอาน การกล่าวรําลึกถึงอัลลอฮฺ ฯลฯ และต้องห่างไกลจากอบายมุขต่างๆ ความผิดบาป ความชั่ว และสิ่งไม่ดีทั้งหมด เพราะความผิดบาปเหล่านั้นจะมีผลกระทบต่อความเข้มแข็งของอีมานในหัวใจ ส่งผลให้หัวใจอ่อนแอและไม่สามารถควบคุมร่างกายให้ปลอดภัยจากการยั่วยวนของชัยฏอนและอารมณ์ใฝ่ต่ำได้

ทุกครั้งที่มนุษย์ทําบาปก็จะเกิดจุดดําในหัวใจขึ้น จุดดํานั้นจะค่อยๆขยายมากขึ้นเรื่อยๆ ถ้าหากเขาไม่เลิกทําบาป และไม่ขออภัยโทษจากอัลลอฮฺ ในที่สุดก็จะปิดหัวใจจนมืดบอดไม่เหลือความดีงามใดๆ ไว้อีกเลย ท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวไว้มีความว่า “แท้จริงเมื่อบ่าวผู้หนึ่งทําความผิดใดๆ ประการหนึ่ง ก็จะมีจุดดําขึ้นจุดหนึ่งในใจของเขา เมื่อเขาหยุดทําความผิดและขออภัยโทษ จุดดําในหัวใจของเขาก็จะถูกลบ และหากเขาทําผิดอีกครั้ง จุดดําก็จะเกิดเพิ่มขึ้นอีกจนกระทั่งมันเต็มบนหัวใจเขา” (รายงานโดย อัต-ติรมิซีย์)

 

ข้อคิดที่ได้รับจากบทเรียน

1. หัวใจหรือจิตใจของมนุษย์คือองค์ประกอบที่สําคัญที่สุด ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมพฤติกรรมทั้งหมดของเขา

2. หัวใจที่ดีงามจะสั่งให้มนุษย์ประพฤติสิ่งที่ดีงาม หัวใจที่เลวทรามจะสั่งให้มนุษย์ทําแต่สิ่งที่ชั่วร้าย

3. สิ่งที่คอยควบคุมหัวใจให้เข้มแข็งและปกป้องหัวใจจากสิ่งที่ชั่วร้าย คืออีมานหรือความศรัทธานั่นเอง

4. มนุษย์ต้องรักษาอีมานในใจให้เข้มแข็งอยู่เสมอเพื่อต่อต้านความเลวร้ายต่างๆ ที่คอยคุกคามจิตใจ

5. ผู้ที่กระทําผิดคือผู้ที่ไม่มีอีมานอยู่ในใจขณะที่ทําผิด หรือมีอีมานอยู่น้อยจนไม่สามารถต้านทานความรู้สึกด้านชั่วนั้นได้

6. เมื่อทําผิดจะเกิดจุดดําขึ้นในใจของมนุษย์ และเขาจําเป็นต้องรีบลบล้างความผิดนั้นด้วยการทําดีและกล่าวอภัยโทษ เพื่อไม่ให้จุดดําในใจลุกลามมากขึ้น

 

คําถามหลังบทเรียน

1. ท่านคิดว่าหัวใจมีความสําคัญต่อมนุษย์อย่างไรบ้าง?

2. ท่านเห็นด้วยหรือไม่ว่าหัวใจคือที่ควบคุมพฤติกรรมทั้งด้านดีและชั่วของมนุษย์? กรุณาอธิบายตามที่ท่านเข้าใจ

 

แหล่งอ้างอิง : 30 บทเรียนเพื่อเข้าใจอิสลามเบื้องต้น (ทีมวิชาการ ห้องสมุดอิกเราะอ)

One comment

  • Hello, guest
  • Logout
  • Login

    Or use one of these social networks

  • หัวใจที่ดีงาม จะทำให้มนุษย์มีจิตใจที่ดีงาม    และหัวใจที่เลวทราม จะทำให้มนุษย์ทําแต่สิ่งที่ชั่วร้าย